ZEKÎ AMA ÇALIŞMIYOR!

Öğretmenlerin öğrencilerin büyük bir çoğunluğu için söylediği bir söz var; “Zeki ama çalışmıyor!” Bunu duyup da mutlu olmayan, rahatlayıp rehavete kapılmayan çok az anne-baba vardır.

Gittiğim seminerlerde ve yaptığım TV programlarında en çok bu serzenişle karşılaşıyorum.

“Zeki ama çalışmıyor!” Peki bu aileler neden bu cümleyi duyunca rahatlatıyor, biliyor musunuz? Çünkü aileler çocuğun zeki olmasını nasıl olsa hayatta başarılı olur diye yorumluyorlar.

Eğer öğretmen çocuk hakkında bir fikre sahip değil ise ve ona rehberlik ederek, hakkında bilgi toplamamış ise, hatta onun bırakın ismini yüzünü dahi hatırlamıyorsa, çocuğunun durumu hakkında bilgi almak isteyen veliye “zeki ama çalışmıyor!” diyerek, hem topu ortaya atıyor, hem de velinin paniğe kapılıp çocuğu, okulu, dershaneyi ve öğretmeni sorgulamasının önüne geçilmeye çalışılıyor.

Zeka kavramının çok sayıdaki tanımı içerisinde en sevdiklerimden biri: “Zeka bulunulan ortama uyum sağlayabilme kapasitesidir” yönünde yapılan tanımdır.

Bu tanıma göre; zeki olan bir öğrenci çalışması gerektiği yorumunu yapabilen, dersi iyi dinlemek zorunda olduğunu kabul eden ve ödevlerini yapmayı görev bilen bir öğrenci durumundadır.

Yani zeki olan bir öğrenci asla çalışmama gibi bir davranış içerisine girmez.

Zekayı çok genel anlamda da tanımlayan tanınmış eğitim bilinci ve düşünür Piaget, zeka ile ilgili şu tanımlamayı yapar, “organizmanın çevreye etkin bir şekilde uyum sağlamasıdır.”

Zeka, sorunu gören ve bir çıkış yolunu bulan bir araçtır.

Öğrenci zekası devredeyken asla sınıfta kuralların dışına çıkmaz.

Öğrenci zekası devredeyken, önünde bir ders veya sınav varken çalışmamazlık etmez.

Öğrenci eğer çalışmıyor ise, mutlaka zeka faktörünü devre dışı bırakmış demektir.

Peki öğrenci neden “zeki olmayı” bırakmak zorunda kalır? Çünkü öğrenemiyor ve çalışmanın öğrenme ile sonuçlanmadığını görüyordur. Bu da ne kadar zorlarsa zorlasın, öğrencilik kurallarına ve ortamına uyum sağlayamamasına neden oluyor.

Yine filozof Piaget, zekice etkinlik diye bir kavramı bize hissettirir. Zekice etkinlik, her durumda insanın en iyi koşullarda yaşamasını sağlayan bir etkinliktir.

Öğrencinin zekice etkinliği, öğrencilik ortamında, önde olan, takdir edilen ve fark edilen bir öğrenci olma yolunda davranması anlamına gelir.

Eğer çocuk, öğrencilikten umudunu keser ise, bu defa bir birey olarak hayatın içinde zekice etkinliklere başlar. Böyle bir durumda ise artık o öğrenci olmayıp, sadece bir bireydir.

Böyle bir durumda ise, artık “zeki öğrenci ama hiç çalışmıyor” diyemeyiz. Çünkü bu ifade sadece öğrenciler için kullanırlar. Yani öğrencilik psikolojisine sahip olmayanlar için kullanılamaz.

Biz kısaca şunu söylemek istiyoruz; çocuğunuz için “zeki ama çalışmıyor!” tanımlamasını kim yaparsa yapsın, burada ciddi oranda bir tanımlama ve yaklaşım hatası olduğunu düşünüp, bu sözü ciddiye almamanız gerekir.

Aksi halde zekaya sahip olmanın verdiği güven sizi de çocuğu da olumsuz etkileyecek ve hayata dair yanıltacaktır.

Hoşça kalınız.

Süleyman BELEDİOĞLU

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir