KEŞFEDİCİ PROBLEM ÇÖZÜMÜ

Keşfedici problem çözümü diğer bir ifade şekliyle zekâyı kullanarak bir problemin çözümünü yapmak, öğrenci başarısı ve yaşam başarısı için gerekli olan bir yetenektir.

Derslerde ve hayatın içerisinde karşılaştığımız pek çok problem, tek boyutlu olmayıp çok boyutludur ve keşfedici düşünceyi gerekli kılar.

Keşfedicilik; doğru yanıtı aranan probleme yeni yollar, yeni çözümler, yeni fikirler, yeni buluşlar üretme kapasitesidir.

Keşfedici problem çözümü bireyin geleneksel olmayan yollarla problemlere çözüm yolları bulmasıdır.

Keşfedici aklı kullanan birey problemin farklı yönlerini görerek alternatif çözümler üretebilir. Bu özelliğe çok boyutlu düşünme ya da “ıraksak düşünme” adı verilmektedir.

Iraksak düşünme, çok boyutlu düşünüp bir probleme çok sayıda çözüm üretmek anlamına gelir.

Tek boyutlu düşünmede ise verilenlerin yönlendirmesi ile mantıklı, en iyi tek çözümü bulma önemlidir.

Iraksak düşünce ile keşfedici problem çözümüne başvurmak, esnek, akıcı, özgün, alışılagelenden farklı bir şekilde düşünmeyi gerekli kılar.

Esneklik sayesinde kişi değişen koşullara hızla uyum sağlayabilir. Öğrencinin esnekliğini geliştirmek için ona mutlaka zaman tanıyarak problem çözdürtülmelidir. Öğrenciye, öğrenme aşamasında, ard arda ve sıkıştırılmış zamanlarda problem çözdürülmemeli, onun düşünüp başka yollar bulmasını sağlayacak bir anlayış ve yöntemlere başvurulmalıdır.

Öğrencilerin daha önce öğrendikleri bazen keşfedici akıllarını kullanmalarını engeller. Bu daha önceki bilgiyi yeni duruma uyarlayamamaktan kaynaklanır ve esnek olmayan sabit bir düşüncenin oluştuğu anlamına gelir.

Öğretmenlerin satır satır, kelime kelime kural ve bilgi kalıbı öğretmesi sonuç olarak beynin esnekliğini yitirmesine neden olur.

Öğrenciye beyaz bardağı anlatıp öğretiyorsunuz ancak bu bardağı kırmızıya boyayınca öğrenci onu tanımıyorsa esnek düşünemiyor demektir.

Diğer yandan duygusal etkenler de keşfedici problem çözümünü engeller. Ailelerin çocuklarının doğru yanıtlarından önce yanlış yanıtlarını sorması, çocuğun yanlış yapmamaya odaklanmasına ve sırf yanlış yapmamak için soruyu boş bırakmasına neden olmaktadır.

Yapılan bütün araştırmalar şunu açıkça ortaya koymuştur ki, başarılı öğrenciler problem çözümlerinde hata yapmaktan korkmadıkları için keşfedici zekâlarını kullanıyor ve problemin doğru yanıtını bulabiliyorlar.

Ailelerin evde çocukları ile dersler ve problemler üzerinde beyin fırtınası yapmaları gerekmektedir.

Beyin fırtınası iki ya da daha çok kişinin bulunduğu bir ortamda yanıtlar ne kadar yanlış olursa olsun bir dizi çözüm yollarının ortaya atılmasıdır. Bu beynin tam kapasite ile çalışmasına ve keşfedici problem çözümü boyutuna geçmesine neden olmaktadır.

Hoşça kalınız.

Süleyman BELEDİOĞLU